به گزارش آذر، رییس اسبق مرکز توسعه سازمان انرژی اتمی ایران اظهار داشت: مخالفت غرب با برنامه هسته ای ایران به خاطر نگرانی از عدم صلح آمیز بودن آن نیست؛ بلکه نمی خواهند ایران به فناوری های راهبردی برسد.
حسین آبنیکی رییس اسبق مرکز توسعه سازمان انرژی اتمی ایران درگزارش آذر به نقل از مهر در ارتباط با اهمیت غنی سازی و هدف گذاری آن در صنایع پایین دستی هسته ای بیان کرد: غنی سازی، در حقیقت، یکی از ارکان اساسی صنعت و فناوری هسته ای بحساب می آید. بخش مهمی از سوخت مورد نیاز این صنعت، بوسیله پروسه غنی سازی تامین می گردد. اگر توانایی غنی سازی اورانیوم را نداشته باشیم، در عمل امکان تامین سوخت ضروری جهت رآکتورهای هسته ای را از دست خواهیم داد و در نتیجه، صنعت هسته ای کشور گرفتار وقفه و ناتوانی در پاسخ گویی به نیازهای خود خواهد شد.
وی اضافه کرد: هم اکنون، ما توانایی غنی سازی اورانیوم تا سطح ۳/۵ درصد را داریم. این سطح از غنی سازی، سوخت مورد نیاز رآکتورهای هسته ای تولید برق را تامین می کند. هر رآکتور هسته ای که با هدف تولید برق راه اندازی می شود، نیازمند سوخت با غنای ۳/۵ درصد است.
کم کاری در توسعه تولید برق هسته ای سبب ناترازی در بخش برق کشور شده است
این متخصص در امور فنی و غنی سازی صنعت هسته ای کشورمان با یادآوری این که طبق هدف گذاری های انجام شده، کشور ما باید ۲۰ هزار مگاوات برق هسته ای تولید نماید، افزود: به علت عدم تحقق این هدف در زمان مقرر و همین طور کندی عملکرد دستگاههای اجرائی در این عرصه، امروز تنها هزار مگاوات برق هسته ای در اختیار داریم. این کم کاری و تأخیر سبب ناترازی در بخش برق کشور شده است. برای حل این ناترازی و دستیابی به توازن در تولید و مصرف برق، باید چندین هزار مگاوات دیگر برق هسته ای تولید شود.
آبنیکی ضمن اشاره به نیاز کشور به برق هسته ای خاطرنشان کرد: تامین برق هسته ای وابسته به توسعه زیرساخت های غنی سازی و تامین سوخت هسته ای است. چنانچه نتوانیم این مسیر را به درستی ادامه دهیم، نه فقط بخش صنعت و اقتصاد کشور مبتلا به اختلال خواهد شد، بلکه زندگی روزمره مردم نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. غنی سازی ۲۰ درصدی، به مفهوم افزایش درصد ایزوتوپ اورانیوم ۲۳۵ تا سطح ۲۰ درصد است که نسبت به سطح پایه (۳/۵ درصد)، حدود ۱۶۳/۵ درصد بالاتر است. این سطح از غنی سازی، برای تامین سوخت رآکتورهای تحقیقاتی خصوصاً رآکتور تهران به کار می رود. رآکتور تهران، وظیفه تولید رادیوداروها را بر عهده دارد که نیاز بالاتر از یک میلیون بیمار را در عرصه تشخیص و درمان بیماری های صعب العلاج، همچون سرطان ها، بیماری های قلبی و کلیوی، مرتفع می کند.
غنی سازی ۲۰ درصد برای ما یک موضوع کلیدی و حیاتی است
وی تاکید کرد: غنی سازی ۲۰ درصد برای ما یک موضوع کلیدی و حیاتی می باشد، چونکه تامین رادیوداروها و در نتیجه سلامت میلیونها نفر از هم وطنان، به آن وابسته است. در کنار آن، سطح دیگری از غنی سازی نیز در برنامه های راهبردی ما هدف گذاری شده و آن غنی سازی ۶۰ درصدی است. این سطح از غنی سازی برای تامین سوخت پیشران های هسته ای، خصوصاً موتور زیردریایی ها و کشتی های هسته ای به کار می آید. حالا پروژه هایی در داخل کشور درحال اجراست که در آنها، رآکتورهای کوچک هسته ای بمنظور نصب در زیردریایی ها و کشتی ها طراحی و ساخته می شوند. این رآکتورها، با استفاده از سوخت ۶۰ درصدی، انرژی ضروری جهت حرکت طولانی مدت این وسایل دریایی را در دریا فراهم می کنند.
غنی سازی یک پروسه حیاتی برای پیشرفت ملی است
این کارشناس صنعت هسته ای افزود: هدف از دستیابی به این سطح از فناوری، ایجاد توانایی در ناوگان دریایی برای جابه جایی کالا، صادرات و واردات با استفاده از انرژی هسته ای است. امروزه خیلی از کشتی ها و زیردریایی های پیشرفته جهان، از موتورهای هسته ای بهره مند هستند. در نتیجه، چه غنی سازی ۳/۵ درصد برای تولید برق، چه غنی سازی ۲۰ درصد برای تولید رادیودارو، و چه غنی سازی ۶۰ درصد برای پیشران های هسته ای، همگی قسمتی از نیازهای اساسی کشور هستند. علاوه بر این، از سوخت و مواد غنی شده هسته ای در عرصه هایی مانند کشاورزی و صنایع نیز استفاده می شود. در حقیقت، غنی سازی به منزله تامین کننده سوخت و انرژی برای صنعت، سلامت، کشاورزی و اقتصاد کشور است. وقتی از غنی سازی سخن می گوئیم، در حقیقت از یک پروسه حیاتی برای پیشرفت ملی در ابعاد مختلف صحبت می نماییم.
ضرورت تولید ۲۰ هزارمگاوات برق هسته ای در ایران پیش بینی آمریکایی ها در قبل انقلاب بود
آبنیکی اظهار داشت: در بحث انرژی هسته ای و غنی سازی، گاهی این پرسش مطرح می شود که کشوری مانند ایران که دارای منابع نفتی گسترده است و تولید و صادرات قابل توجهی در عرصه نفت خام دارد، چه نیاز به برق هسته ای و رآکتورهای هسته ای برای تامین انرژی دارد؟ این تصور، ناصحیح و ناپخته است. جالب است بدانید در دوران قبل از انقلاب، زمانی که جمعیت ایران حدود ۳۰ میلیون نفر بود و صنعت کشور در مقایسه با امروز بسیار محدود و نوپا به شمار می رفت، دانشگاه های آمریکایی به سفارش رژیم وقت مطالعاتی را انجام دادند. نتیجه این مطالعات نشان داد که ایران باید تا اواسط دهه ۱۳۷۰ شمسی (یعنی طی چند دهه آینده)، دست کم ۲۰ هزار مگاوات برق هسته ای تولید نماید. این رقم، نیاز واقعی کشور در آن زمان با آن جمعیت و مصرف پایین تر انرژی بود.
وی افزود: بحث نیاز ایران به برق هسته ای، فقط یک ادعای امروزی یا سیاسی نیست، بلکه مبتنی بر بررسی های علمی و کارشناسی است که حتی از طرف کارشناسان آمریکایی قبل از انقلاب انجام شده است.
آمریکا بزرگ ترین تولیدکننده برق هسته ای در دنیاست
رئیس اسبق مرکز توسعه سازمان انرژی اتمی ایران تصریح کرد: در مقابل نیاز ایران به برق هسته ای نگاهی به آمریکا بیندازیم؛ این کشور روزانه بالاتر از ۱۳ میلیون بشکه نفت خام تولید می کند، در حالیکه تولید روزانه نفت ایران حدود ۳ میلیون بشکه است و صادرات نفت ما نیز کمتر از ۲ میلیون بشکه در روز نوسان دارد. علیرغم این تفاوت بزرگ، آمریکا بزرگ ترین تولیدکننده برق هسته ای در دنیاست. اگر داشتن منابع نفتی دلیل عدم نیاز به انرژی هسته ای بود، چرا آمریکا با این حجم تولید نفت، چنین سرمایه گذاری گسترده ای در برق هسته ای انجام داده است؟ چگونه ممکنست زمانی که ایران با جمعیت کمتر و مصرف پایین تر به ۲۰ هزار مگاوات برق هسته ای نیاز داشته، امروز با چندین برابر جمعیت، با صنعتی بزرگ تر و مصرف انرژی بسیار بالاتر، دیگر نیاز به آن نداشته باشد؟
آبنیکی در همین قیاس میان ایران و آمریکا نسبت به نیاز به برق هسته ای تاکید کرد: همین منطق درباره ی دیگر کشورهای نفت خیز نیز صدق می کند. عربستان سعودی، با تولید روزانه حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت، نه فقط بدنبال توسعه رآکتورهای هسته ای است بلکه به شکل جدی پیگیر چرخه کامل سوخت هسته ای، همچون غنی سازی است. یا کشور امارات، با جمعیتی حدود ۱۱ میلیون نفر، تا حالا بالاتر از ۱۰۰۰ مگاوات برق هسته ای تولید می کند و هدف گذاری های جدی برای توسعه این بخش دارد؛ حتی قصد دارد قسمتی از برق تولیدی خودرا صادر کند. نکته قابل تأمل آنست که آمریکا نه فقط مانع این کشورها در دستیابی به فناوری هسته ای نمی گردد، بلکه در راه تجهیز و راه اندازی نیروگاه هایشان همکاری و حمایت نیز می کند. حال چگونه است که وقتی نوبت به ایران می رسد، همین منطق زیر سوال می رود؟
وی با طرح این مساله که ایران بطور قطع به انرژی اتمی نیاز دارد، اضافه کرد: پس روشن است که این استدلال که «ایران به برق هسته ای نیاز ندارد چون نفت دارد»، استدلالی سست و بی پایه است. در دنیای امروز، تمامی کشورها برای تامین پایدار، ارزان و پاک انرژی، نیازمند تنوع در سبد انرژی خود هستند و انرژی هسته ای یکی از مهم ترین اجزای این سبد است. در موضوع هسته ای، برخی کشورها مانع تراشی می کنند و ادعا دارند که نمی توانند به برنامه هسته ای ایران اعتماد کنند. اما واقعیت این است که فناوری هسته ای ایران بطورکامل صلح آمیز است و تا حالا هیچ نوع انحرافی از مسیر صلح آمیز نداشته ایم. گسترده ترین نظام بازرسی های آژانس بین المللی انرژی اتمی در ایران اجرا شده و بازرسان این نهاد بطور مستمر و دقیق از تأسیسات ما بازدید می کنند. آبنیکی به ضرورت وجود انرژی اتمی برای رفع نیاز کشور در عرصه انرژی پرداخت و اظهار داشت: امروز در سبد انرژی کشورهای مختلف، انرژی هسته ای در کنار برق بادی، خورشیدی و آبی جایگاه قابل توجهی دارد. کشورها در کنار استفاده از انرژی های تجدیدپذیر، قسمتی از نیاز برقی خودرا بوسیله فناوری هسته ای تامین می کنند. حتی اگر ما تمامی منابع نفت و گاز خودرا برای تولید برق صرف نماییم، باز هم در سالهای آینده با کمبود مواجه خواهیم شد. از طرفی، نفت و گاز ما منابعی بسیار باارزش اند که باید در صنایع پتروشیمی به محصولات با ارزش افزوده بالا تبدیل شوند، نه این که فقط سوزانده شوند. سوزاندن این منابع هم سبب آلودگی محیط زیست می شود و هم ما را با محدودیت های شدید ناشی از پروتکلهای زیست محیطی مواجه می سازد. این کارشناس هسته ای تصریح کرد: توسعه انرژی هسته ای برای کشور ما یک نیاز اساسی، راهبردی و حیاتی می باشد. اما چرا برخی کشورها خصوصاً آمریکا با این روند مخالفت می کنند و ادعا می کنند که به ما اعتماد ندارند؟ واقعیت این است که فناوری هسته ای جمهوری اسلامی ایران بطورکامل صلح آمیز بوده و هیچ نوع انحرافی در آن وجود ندارد. ایران تحت گسترده ترین و دقیق ترین نظام بازرسی آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار دارد و این نهاد همیشه پایبندی ما به چارچوب صلح آمیز بودن برنامه هسته ای را تأیید کرده است. آبنیکی ضمن اشاره به فعالیت هسته ای ایران که قبل از انقلاب اسلامی و به سفارش آمریکایی ها در ایران ایجاد شده، اشاره و تصریح کرد: غنی سازی ۲۰ یا حتی ۶۰ درصدی به هیچ عنوان به مفهوم انحراف از مسیر صلح آمیز نیست. در دوران قبل از انقلاب نیز، رآکتور تحقیقاتی تهران که توسط کشورهای غربی ساخته شده بود، با سوختی حدود ۳ درصد فعالیت می کرد. باید توجه داشت که حتی غنی سازی در سطوح بالاتر مانند ۹۰ درصد نیز الزماً به مفهوم تولید سلاح هسته ای نیست. برمبنای بندهای ۳ و ۴ معاهده NPT، جمهوری اسلامی ایران حق دارد برمبنای نیازهای خود، به هر میزان که لازم بداند غنی سازی انجام دهد. وی خاطرنشان کرد: هم اکنون، بازرسان آژانس بطور منظم درحال نظارت اند؛ دوربین های نظارتی نصب شده اند؛ حسابرسی دقیق مواد هسته ای تا آخرین گرم آن صورت می گیرد و همه چیز بطورکامل شفاف و مشخص است. تا حالا هیچ گزارشی از انحراف یا چالش در برنامه هسته ای ایران منتشر نشده است. ما جزو اولین کشورهایی بودیم که به معاهده NPT پیوستیم و همیشه همکاری کامل با آژانس داشته ایم. بدین سبب تمام ادعاها و کارشکنی ها، چیزی جز بهانه جویی سیاسی نیست.
دوربین های نظارتی آژانس در تأسیسات ما فعال اند
رئیس اسبق مرکز توسعه سازمان انرژی اتمی ایران خاطرنشان کرد: آژانس بین المللی انرژی اتمی همیشه تأیید کرده که برنامه هسته ای ایران صلح آمیز است و هیچ نوع انحرافی از تعهدات دیده نشده است. حتی غنی سازی در سطوح ۲۰ درصد یا ۶۰ درصد، به هیچ وجه به مفهوم انحراف از مسیر صلح آمیز نیست. این موضوع، نه در مقررات بین المللی و نه در اساسنامه آژانس، به عنوان نشانه ای از ساخت سلاح یا اقدامات نظامی تلقی نمی گردد. جالب است بدانیم که در دوران قبل از انقلاب، رآکتور تهران توسط کشورهای غربی برای ایران ساخته شد و همان زمان نیز از سوخت با غنای دو تا سه درصد استفاده می کرد. بدین سبب اصل غنی سازی از ابتدا قسمتی از برنامه صلح آمیز هسته ای ایران بوده است.
آبنیکی تصریح کرد: مطابق ماده ۳ و ۴ معاهده NPT (پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای)، ایران حق دارد بر طبق نیاز خود در هر سطحی مبادرت به غنی سازی اورانیوم کند؛ مشروط بر آنکه تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی باشد، که چنین نیز هست. دوربین های نظارتی آژانس در تأسیسات ما فعال اند، بازرسان بطور منظم حضور دارند، و حسابرسی دقیق از مواد هسته ای صورت می گیرد. تمام مواد، تا آخرین گرم، ثبت، کنترل و نظارت شده اند.
وی تاکید کرد: ما هیچگاه انحرافی از تعهدات خود نداشته ایم. ارتباط ما با آژانس مستمر است، بازرسان دائماً در رفت وآمد هستند، و همکاری ما با نهادهای بین المللی همیشه برقرار بوده است. ایران جزو نخستین کشورهایی است که به معاهده NPT پیوسته و تا امروز هیچ چالش اساسی یا تخلفی از طرف ما گزارش نشده است. بنابراین، ادعای برخی کشورها بر اساس بی اعتمادی، چیزی جز بهانه تراشی سیاسی نیست.
رئیس اسبق مرکز توسعه سازمان انرژی اتمی ایران در جواب این پرسش که چرا توقف غنی سازی ایران با بهانه های واهی مطرح می شود؟ اظهار داشت: هدف اصلی غربی ها این است که ایران را از توانمندی در تامین سوخت، تولید دارو، و پاسخ به نیازهای کشاورزی و اقتصادی محروم کنند. آنها نمی خواهند مردم ایران پیشرفت کنند یا به فناوری های پیشرفته دست یابند. این در شرایطی است که خودشان همین فناوری ها را در اختیار کشورهایی قرار می دهند که نه جمعیت قابل توجهی دارند، نه صنعت پیشرفته ای، و نه حتی نیازی در سطح ایران. به بیانی دیگر، سیاست دوگانه ای در پیش گرفته اند؛ از یک سو ما را از این مواهب محروم می کنند، و از طرفی آنرا در اختیار کشورهای کم نیازتر منطقه قرار می دهند.
می خواهند با ناترازی انرژی گرفتار مشکل اقتصادی شویم
آبنیکی در همین رابطه افزود: آمریکا و غرب در عرصه انرژی، قصد دارند ما را گرفتار ناترازی در تامین برق کنند که با مشکلات اقتصادی و اجتماعی مواجه شویم. اما محدودیت ها فقط به برق محدود نمی شود؛ در عرصه پزشکی هم شاهد فشارهای آشکاری هستیم. به عنوان نمونه، در سال ۱۳۸۸ سوخت رآکتور تهران به اتمام رسید. این رآکتور مسئول تامین رادیوداروهایی بود که سالانه حدود ۸۰۰ هزار بیمار به آن وابسته بودند. ما از کشورهای غربی درخواست کردیم که سوخت ۲۰ درصد در اختیارمان قرار دهند. آنها نه فقط این درخواست را رد کردند، بلکه حاضر نشدند حتی خود رادیودارو را نیز به ما بفروشند.
وی ضمن اشاره به این که غرب همیشه ایران را وابسته می خواهد، خاطرنشان کرد: رادیوداروها که کاربردی بطورکامل پزشکی و صلح آمیز دارند و اساساً برای تشخیص و درمان بیماری هایی همچون سرطان، بیماری های قلبی و کلیوی به کار می روند، نه کاربری نظامی دارند و نه تهدیدی برای کسی هستند. اما همین را هم از ما دریغ کردند. در نتیجه، ایران تصمیم گرفت خودش وارد پروسه تولید سوخت ۲۰ درصد شود. ما این مسیر را با تاکید بر توان داخلی طی کردیم، سوخت را تولید کردیم، و الان بالاتر از یک دهه است که رآکتور تهران با سوخت بومی درحال تولید رادیودارو است.
رئیس اسبق مرکز توسعه سازمان انرژی اتمی ایران با تاکید بر رویکرد مخالفان غنی سازی مخالف با پیشرفت ایران و ایران هسته ای صلح آمیز است، اظهار نمود: این رویکرد نشان داده است که مخالفت غرب با برنامه هسته ای ایران به هیچ وجه به خاطر نگرانی از انحراف یا عدم صلح آمیز بودن آن نیست؛ بلکه نمی خواهند ایران به فناوری های زیربنایی و راهبردی که موجب رشد اقتصاد، صنعت، و استقلال کشور می شود برسد. این در شرایطی است که در سخن می گویند علاقمند به پیشرفت مردم ایران اند، اما در عمل دانشمندان ما را ترور می کنند، تحریم های گسترده اعمال می کنند و حتی داروهای بیماران خاص مثل بیماران پروانه ای و دیگر بیماری های صعب العلاج را تحریم می کنند. بنابراین، آن چه امروز با آن مواجه هستیم، نه بحث انحراف در برنامه هسته ای است، نه مسئله عدم اعتماد واقعی؛ بلکه تلاشی سیستماتیک برای پیشگیری از رشد اقتصادی، صنعتی و علمی ایران است.
